Cong vẹo cột sống ở trẻ em – Nguy cơ âm thầm từ ghế nhà trường

Cong vẹo cột sống là tình trạng cột sống bị cong bất thường sang trái, phải hoặc về phía trước – sau, thay vì thẳng tự nhiên dọc lưng. Khi nhìn từ phía sau, cột sống của trẻ có thể tạo thành hình chữ C hoặc chữ S. Đây là một trong những bệnh học đường phổ biến, đặc biệt ở lứa tuổi tiểu học và trung học cơ sở – giai đoạn trẻ phát triển nhanh về chiều cao.

Nguyên nhân gây cong vẹo cột sống ở trẻ

• Tư thế ngồi học sai: Ngồi lệch vai, cúi gằm, nghiêng người, chống cằm kéo dài nhiều giờ mỗi ngày.
• Bàn ghế không phù hợp: Chiều cao bàn, ghế không tương xứng với vóc dáng trẻ khiến cột sống phải gồng gánh để thích nghi.
• Mang cặp quá nặng hoặc lệch một bên vai trong thời gian dài.
• Thiếu vận động, thiếu canxi, vitamin D khiến xương yếu và dễ biến dạng.
• Bẩm sinh hoặc vô căn: Một tỷ lệ nhất định trẻ bị vẹo cột sống không rõ nguyên nhân, thường phát hiện trong giai đoạn dậy thì.

Dấu hiệu nhận biết

Cha mẹ có thể tự quan sát khi trẻ đứng thẳng, hai chân khép, tay buông tự nhiên:

• Hai vai không bằng nhau, một bên nhô cao hơn bên còn lại.
• Xương bả vai nhô lệch một bên.
• Eo lưng, hông không cân đối.
• Khi trẻ cúi gập người về phía trước, một bên lưng gồ cao hơn bên kia.
• Quần áo mặc vào bị lệch, một bên gấu áo ngắn hơn.

Hậu quả nếu không điều trị sớm

Vẹo cột sống tiến triển có thể gây mất cân đối hình thể, đau lưng mạn tính, giảm chức năng hô hấp và tim mạch khi độ vẹo lớn, ảnh hưởng đến tâm lý và sự tự tin của trẻ. Ở mức độ nặng, trẻ có thể cần mang đai chỉnh hình hoặc phẫu thuật nắn chỉnh.

Phòng ngừa như thế nào?

• Trang bị bàn ghế chuẩn kích thước theo độ tuổi, có thể điều chỉnh chiều cao khi trẻ lớn.
• Hướng dẫn trẻ ngồi thẳng lưng, hai chân chạm đất, khoảng cách mắt đến vở 25–30 cm.
• Dùng cặp hai quai đeo đều hai vai, trọng lượng cặp không quá 10% cân nặng của trẻ.
• Khuyến khích trẻ vận động, bơi lội, tập yoga, đi bộ để xương và cơ lưng phát triển khỏe mạnh.
• Bổ sung đầy đủ canxi, vitamin D, đạm trong khẩu phần ăn.
• Khám sức khỏe học đường và tầm soát cột sống định kỳ 6 tháng/lần.

Một chiếc ghế công thái học, nâng đỡ đúng vùng lưng – cột sống khi trẻ ngồi học mỗi ngày, chính là khoản đầu tư sức khỏe đáng giá mà cha mẹ không nên bỏ qua.

Nguồn tham khảo: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (tamanhhospital.vn) – chuyên mục Cơ xương khớp; tổng hợp thêm từ Vinmec và Sức khỏe & Đời sống.