Gù lưng ở trẻ em – Khi tư thế học sai âm thầm biến dạng cột sống

Gù lưng là tình trạng cột sống vùng ngực bị cong quá mức ra phía sau, khiến lưng trẻ trông tròn và đầu chúi về phía trước. Khác với cong vẹo cột sống theo chiều ngang, gù lưng biểu hiện rõ ở góc nhìn nghiêng. Đây là một dạng biến dạng cột sống đang gia tăng ở học sinh do lối sống ít vận động và tư thế học tập không đúng.

Các dạng gù lưng ở trẻ

• Gù tư thế: Hình thành do thói quen ngồi cúi, gập lưng kéo dài. Đây là dạng phổ biến nhất và có thể cải thiện nếu điều chỉnh sớm.
• Gù Scheuermann: Xảy ra ở tuổi dậy thì, do đốt sống phát triển bất thường tạo hình chêm. Dạng này cứng và khó cải thiện bằng điều chỉnh tư thế.
• Gù bẩm sinh: Do dị dạng cột sống từ khi sinh ra, cần theo dõi y khoa chặt chẽ.

Nguyên nhân thường gặp ở lứa tuổi học đường

• Ngồi học cúi gập lưng, cằm chúi sát mặt bàn nhiều giờ liên tục.
• Sử dụng điện thoại, máy tính bảng trong tư thế cúi cổ (hội chứng “text neck”).
• Bàn ghế quá thấp khiến trẻ phải khom lưng để viết.
• Mang ba lô nặng một bên hoặc quá tải khiến vai và lưng chịu áp lực kéo dài.
• Thiếu vận động, cơ lưng yếu không đủ sức giữ cột sống ở tư thế trung tính.

Biến chứng nếu không can thiệp

Gù lưng kéo dài không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn dẫn tới đau mỏi cổ – vai – lưng, đau đầu, giảm khả năng hít thở sâu, hạn chế chiều cao tối đa của trẻ và ảnh hưởng tiêu cực đến sự tự tin trong giao tiếp.

Cha mẹ cần làm gì?

• Sửa tư thế ngồi học: Lưng thẳng tựa nhẹ vào ghế, hai bàn chân chạm sàn, khuỷu tay đặt vuông góc trên mặt bàn.
• Lựa chọn bàn ghế đúng chuẩn công thái học: Ghế có tựa lưng nâng đỡ vùng thắt lưng, chiều cao điều chỉnh được theo sự phát triển của trẻ.
• Giới hạn thời gian dùng thiết bị điện tử: Không quá 1–2 giờ/ngày đối với trẻ tiểu học.
• Tập các bài tập tăng cường cơ lưng: Bơi lội, yoga trẻ em, plank nhẹ, kéo xà.
• Khám chuyên khoa cơ xương khớp khi thấy lưng trẻ cong rõ rệt, đau lưng hoặc mệt khi ngồi lâu.

Giữ cho trẻ một tư thế học đúng ngay từ những năm đầu tiểu học chính là cách phòng ngừa gù lưng đơn giản nhưng hiệu quả nhất, đồng thời hỗ trợ trẻ phát triển chiều cao tối ưu.

Nguồn tham khảo: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (tamanhhospital.vn), Vinmec (vinmec.com), Hello Bacsi – chuyên mục Cơ xương khớp trẻ em.