Ngộ độc bánh mì: Salmonella và Bacillus cereus nguy hiểm thế nào?

TL;DR: Vụ ngộ độc tập thể tại Quảng Trị khiến 68 người nhập viện sau khi ăn bánh mì được xác định do hai loại vi khuẩn nguy hiểm là Salmonella và Bacillus cereus. Cả hai loại khuẩn này đều có thể gây hại nghiêm trọng cho trẻ em nếu thực phẩm không được bảo quản đúng cách. Ba mẹ cần nắm rõ dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa để giữ an toàn cho cả gia đình.

Chuyện gì đã xảy ra ở Quảng Trị?

Mới đây, một vụ ngộ độc thực phẩm quy mô lớn đã xảy ra tại xã Tân Lập, tỉnh Quảng Trị khi có tới 68 người cùng nhập viện sau khi sử dụng bánh mì từ cùng một nguồn cung cấp. Cơ quan chức năng đã tiến hành lấy mẫu xét nghiệm gồm 7 mẫu bệnh phẩm từ người bệnh và 12 mẫu thực phẩm liên quan. Kết quả cho thấy sự hiện diện của hai loại vi khuẩn là Salmonella và Bacillus cereus trong các mẫu thu thập được. Đây là lời cảnh báo quan trọng cho tất cả các gia đình, đặc biệt những nhà có trẻ nhỏ thường xuyên ăn bánh mì như một bữa phụ hằng ngày.

Salmonella là gì và tại sao ba mẹ cần lo lắng?

Salmonella là vi khuẩn gây bệnh đường tiêu hóa rất phổ biến, thường xuất hiện trong thịt gia cầm, trứng, sữa chưa tiệt trùng và các thực phẩm chế biến sẵn không đảm bảo vệ sinh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm trên toàn cầu có khoảng 550 triệu ca tiêu chảy do thực phẩm nhiễm khuẩn, trong đó Salmonella là một trong những thủ phạm hàng đầu. Trẻ em dưới 5 tuổi là nhóm có nguy cơ cao nhất vì hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Triệu chứng thường gặp bao gồm sốt cao, đau bụng quặn, tiêu chảy nhiều lần và nôn mửa, xuất hiện trong vòng 6 đến 72 giờ sau khi ăn thực phẩm nhiễm khuẩn.

Bacillus cereus – Kẻ thù giấu mặt trong thức ăn để lâu

Bacillus cereus là loại vi khuẩn ít được nhắc đến hơn nhưng không kém phần nguy hiểm. Điểm đặc biệt đáng lo ngại là vi khuẩn này có khả năng tạo bào tử, giúp nó tồn tại được ngay cả khi đun nấu ở nhiệt độ thông thường. Khi thức ăn được nấu chín rồi để nguội trong thời gian dài ở nhiệt độ phòng, Bacillus cereus có điều kiện sinh sản và tiết ra độc tố gây bệnh. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), Bacillus cereus thường gây ra hai dạng ngộ độc: dạng nôn mửa xuất hiện sau 1-6 giờ và dạng tiêu chảy xuất hiện sau 6-15 giờ. Bánh mì nhân thịt, pate hoặc trứng nếu không được bảo quản lạnh đúng cách rất dễ trở thành môi trường lý tưởng cho loại khuẩn này.

Dấu hiệu nhận biết ngộ độc thực phẩm ở trẻ em

Ba mẹ cần theo dõi sát sao khi con có các biểu hiện sau đây, đặc biệt trong vòng vài giờ sau bữa ăn:

• Buồn nôn hoặc nôn liên tục, không kiểm soát được
• Đau bụng dữ dội, trẻ nhỏ có thể quấy khóc không dứt
• Tiêu chảy nhiều lần trong ngày, có thể kèm máu
• Sốt cao trên 38,5 độ C
• Mệt mỏi, lờ đờ, môi khô, mắt trũng – dấu hiệu mất nước

Nếu trẻ có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng hoặc sốt cao không hạ, ba mẹ cần đưa con đến cơ sở y tế ngay lập tức, không nên tự ý cho uống thuốc cầm tiêu chảy vì có thể làm chậm quá trình đào thải độc tố ra khỏi cơ thể.

5 thói quen bảo vệ gia đình khỏi ngộ độc thực phẩm

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh – đặc biệt khi đối tượng cần bảo vệ là trẻ nhỏ. Dưới đây là những nguyên tắc đơn giản mà hiệu quả ba mẹ nên áp dụng ngay hôm nay:

1. Mua thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng: Ưu tiên các cơ sở được cấp phép, có chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm, tránh mua đồ ăn sẵn ở các điểm bán không có tủ bảo quản lạnh.
2. Bảo quản thức ăn đúng nhiệt độ: Thực phẩm đã chế biến cần được bảo quản dưới 5 độ C hoặc trên 60 độ C. Tuyệt đối không để thức ăn ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ.
3. Hâm nóng đúng cách: Khi hâm lại thức ăn cho trẻ, cần đảm bảo nhiệt độ bên trong đạt ít nhất 74 độ C trong suốt quá trình hâm nóng.
4. Rửa tay thường xuyên: Rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh là thói quen đơn giản nhưng giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn.
5. Không cho trẻ ăn thức ăn để qua đêm ngoài tủ lạnh: Dù trông vẫn còn tươi và có mùi bình thường, thực phẩm để ở nhiệt độ phòng qua đêm có thể đã chứa lượng vi khuẩn nguy hiểm.

Khi mua bánh mì cho con, ba mẹ cần lưu ý gì?

Bánh mì là món ăn nhanh tiện lợi được nhiều gia đình lựa chọn cho bữa sáng hoặc bữa phụ của trẻ. Tuy nhiên, vụ việc tại Quảng Trị cho thấy ngay cả món ăn quen thuộc này cũng tiềm ẩn rủi ro nếu không được xử lý vệ sinh đúng chuẩn. Ba mẹ nên ưu tiên mua bánh mì tại các tiệm có uy tín, quan sát khu vực chế biến có sạch sẽ không, nhân bánh có được bảo quản trong tủ lạnh không. Nếu mua bánh mì mang về, nên cho con ăn ngay trong vòng 1-2 giờ, không để bánh nhân thịt hoặc pate ở nhiệt độ phòng quá lâu. Với trẻ nhỏ dưới 3 tuổi, nên hạn chế các loại nhân chế biến sẵn và ưu tiên nhân đơn giản, ít nguy cơ nhiễm khuẩn hơn.

FAQ – Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Trẻ bị ngộ độc thực phẩm nhẹ có cần đến bệnh viện không?

Đáp: Nếu trẻ chỉ nôn 1-2 lần, không sốt cao và vẫn tỉnh táo, ba mẹ có thể theo dõi tại nhà bằng cách cho uống nhiều nước và dung dịch bù điện giải. Tuy nhiên, nếu trẻ sốt trên 38,5 độ C, tiêu chảy hơn 5 lần trong ngày, có dấu hiệu mất nước hoặc lờ đờ bất thường, cần đưa đến cơ sở y tế ngay.

Hỏi: Vi khuẩn Salmonella có bị tiêu diệt khi nấu chín không?

Đáp: Có, Salmonella bị tiêu diệt khi thực phẩm được đun nấu đến nhiệt độ từ 70 độ C trở lên trong ít nhất 2 phút. Tuy nhiên, thực phẩm sau khi nấu chín vẫn có thể bị tái nhiễm nếu tiếp xúc với dụng cụ bẩn, tay không sạch hoặc được bảo quản không đúng cách.

Hỏi: Làm thế nào để phân biệt ngộ độc thực phẩm với bệnh tiêu hóa thông thường?

Đáp: Ngộ độc thực phẩm thường có đặc điểm xuất hiện đột ngột sau bữa ăn, nhiều người cùng ăn cùng bị bệnh và triệu chứng tập trung vào nôn mửa, tiêu chảy cấp. Bệnh tiêu hóa thông thường thường khởi phát từ từ hơn và không liên quan trực tiếp đến một bữa ăn cụ thể. Khi nghi ngờ ngộ độc, hãy ghi nhớ những gì trẻ đã ăn trong 24 giờ qua để cung cấp thông tin cho bác sĩ.

Nguồn: VnExpress Sức Khỏe