Cận thị học đường – Hiểu đúng để bảo vệ đôi mắt con trẻ

Cận thị học đường là một trong những tật khúc xạ phổ biến nhất ở trẻ em và thanh thiếu niên trong độ tuổi đến trường. Khi mắc cận thị, trẻ nhìn vật ở xa bị mờ trong khi vật ở gần vẫn nhìn rõ. Về mặt quang học, tình trạng này xảy ra do tia sáng hội tụ trước võng mạc thay vì đúng trên võng mạc, khiến hình ảnh thu được bị nhòe.

Vì sao tỷ lệ cận thị học đường ngày càng tăng?

Theo các chuyên gia nhãn khoa, cận thị thường khởi phát ở trẻ từ 6–14 tuổi, thậm chí có xu hướng xuất hiện sớm hơn (4–6 tuổi) ở nhiều nước châu Á. Giai đoạn tiến triển nhanh nhất rơi vào khoảng 9–13 tuổi. Nguyên nhân gồm hai nhóm chính:

• Di truyền: Nếu bố hoặc mẹ bị cận, nguy cơ con mắc tật khúc xạ này cao hơn rõ rệt.
• Lối sống: Trẻ dành quá nhiều thời gian nhìn gần (điện thoại, máy tính bảng, sách vở), ít vận động ngoài trời, ngồi học sai tư thế và ánh sáng không đủ.

Dấu hiệu cảnh báo cha mẹ cần chú ý

Trẻ thường không biết mô tả chính xác tình trạng mắt của mình, vì vậy cha mẹ và thầy cô cần quan sát các biểu hiện: hay nheo mắt, nghiêng đầu khi nhìn xa, thường xuyên than đau đầu hoặc mỏi mắt, đọc sách quá gần, ngồi sát tivi, hay chép sai bài trên bảng.

Biện pháp phòng ngừa hiệu quả

• Tư thế ngồi chuẩn: Lưng thẳng, khoảng cách từ mắt đến vở 25–30 cm, bàn ghế đúng chiều cao, ánh sáng đầy đủ.
• Quy tắc 20-20-20: Sau mỗi 20 phút nhìn gần, cho mắt nghỉ 20 giây bằng cách nhìn ra xa khoảng 6 mét.
• Hoạt động ngoài trời: Khuyến khích trẻ vui chơi ngoài trời tối thiểu 2 giờ mỗi ngày để mắt được thư giãn với ánh sáng tự nhiên.
• Dinh dưỡng tốt cho mắt: Bổ sung vitamin A, C, E, kẽm, omega-3 qua rau củ xanh đậm, cà rốt, bí đỏ, cá hồi.
• Khám mắt định kỳ: 6–12 tháng/lần để phát hiện và điều chỉnh độ kính kịp thời.

Những hiểu lầm thường gặp

Nhiều phụ huynh cho rằng đeo kính nhiều sẽ khiến mắt phụ thuộc, hoặc không đeo kính sẽ không tăng độ. Thực tế ngược lại: nếu không chỉnh kính đúng, mắt phải điều tiết quá mức, trục nhãn cầu kéo dài, độ cận tăng nhanh và có thể dẫn tới nhược thị ở trẻ nhỏ.

Bàn ghế học đúng chuẩn, đủ sáng, đúng chiều cao chính là một trong những yếu tố nền tảng giúp bảo vệ thị lực cho trẻ ngay từ những năm đầu đi học.

Nguồn tham khảo: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (tamanhhospital.vn) – chuyên mục Kiến thức y khoa về Mắt, tư vấn bởi ThS.BS Dương Minh Phúc.