Bán thuốc kê đơn không có chỉ định: Phạt 20 triệu từ 15/5

TL;DR: Kể từ ngày 15/5/2025, các nhà thuốc bán thuốc kê đơn mà không có chỉ định của bác sĩ sẽ bị xử phạt hành chính lên đến 20 triệu đồng. Quy định mới này nhằm siết chặt việc sử dụng thuốc tùy tiện, đặc biệt bảo vệ trẻ em khỏi nguy cơ lạm dụng kháng sinh và thuốc không phù hợp. Ba mẹ cần nắm rõ để chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe cho con.

Quy định mới có gì thay đổi so với trước đây?

Trước đây, tình trạng mua thuốc kê đơn tại nhà thuốc mà không cần toa bác sĩ diễn ra khá phổ biến. Nhiều bậc phụ huynh quen với việc ra tiệm thuốc mô tả triệu chứng của con rồi nhờ dược sĩ tư vấn và bán thẳng thuốc kháng sinh hoặc các loại thuốc cần kê đơn khác. Thói quen này tiềm ẩn rất nhiều rủi ro mà không phải ai cũng nhận ra.

Theo quy định mới có hiệu lực từ ngày 15/5/2025, các cơ sở kinh doanh dược phẩm nếu bán thuốc thuộc danh mục kê đơn mà thiếu chỉ định hợp lệ từ bác sĩ có thể bị xử phạt hành chính với mức tiền lên tới 20 triệu đồng. Đây là bước tiến quan trọng trong công tác quản lý dược, hướng tới một hệ thống y tế an toàn hơn cho tất cả mọi người, đặc biệt là trẻ nhỏ.

Vì sao trẻ em là đối tượng cần được bảo vệ nhất?

Hệ miễn dịch và các cơ quan nội tạng của trẻ em vẫn đang trong giai đoạn phát triển, do đó phản ứng với thuốc khác hoàn toàn so với người lớn. Việc dùng sai thuốc, sai liều, hoặc dùng thuốc kháng sinh khi không cần thiết có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

• Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), kháng kháng sinh hiện là một trong 10 mối đe dọa sức khỏe toàn cầu lớn nhất, trong đó việc lạm dụng kháng sinh ở trẻ em đóng góp đáng kể vào tình trạng này.
• Nghiên cứu từ Bộ Y tế Việt Nam cho thấy tỷ lệ kháng kháng sinh tại Việt Nam thuộc nhóm cao nhất khu vực Đông Nam Á, một phần do thói quen tự mua thuốc không cần đơn.
• Trẻ dưới 6 tuổi đặc biệt nhạy cảm với các tác dụng phụ của thuốc, bao gồm ảnh hưởng đến gan, thận và hệ thần kinh.

Chính vì vậy, quy định mới không chỉ là câu chuyện pháp lý mà còn là tấm khiên bảo vệ sức khỏe thực sự cho con yêu của ba mẹ.

Ba mẹ nên làm gì khi con bị bệnh thay vì tự mua thuốc?

Mochifami hiểu rằng đôi khi con ốm vào buổi tối, cuối tuần hay lúc ba mẹ bận rộn, và việc chạy ra tiệm thuốc hỏi mua có vẻ nhanh hơn. Nhưng dưới đây là những bước đơn giản giúp ba mẹ xử lý đúng cách và an toàn hơn cho con:

1. Gọi đường dây tư vấn y tế: Nhiều bệnh viện và phòng khám hiện có dịch vụ tư vấn qua điện thoại hoặc ứng dụng, giúp ba mẹ đánh giá mức độ cần thiết phải thăm khám ngay.
2. Đưa con đến cơ sở y tế khi có triệu chứng bất thường: Sốt cao trên 38,5 độ C kéo dài, khó thở, phát ban, hoặc trẻ quấy khóc không dứt là những dấu hiệu cần thăm khám ngay.
3. Chỉ dùng lại đơn thuốc cũ khi được bác sĩ cho phép: Nhiều ba mẹ nghĩ rằng triệu chứng lần này giống lần trước nên dùng lại đơn cũ. Thực tế, mỗi lần bệnh có thể do tác nhân khác nhau và cần điều trị khác nhau.
4. Lưu trữ hồ sơ sức khỏe của con: Ghi chép lại lịch sử dùng thuốc, phản ứng dị ứng (nếu có) để cung cấp cho bác sĩ khi cần thiết.

Góc nhìn từ chuyên gia: Sức khỏe toàn diện không chỉ là uống thuốc đúng

Các chuyên gia nhi khoa thường nhấn mạnh rằng sức khỏe của trẻ là tổng hòa của nhiều yếu tố: dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ, tư thế sinh hoạt và môi trường học tập. Việc dùng thuốc đúng cách chỉ là một phần trong bức tranh toàn diện đó.

Đáng chú ý, nhiều vấn đề sức khỏe học đường như mỏi mắt, đau lưng, căng thẳng… thường bị ba mẹ xử lý bằng cách tự mua thuốc giảm đau hoặc thuốc bổ mắt mà không tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ. Trong khi đó, nguyên nhân thực sự có thể đến từ tư thế ngồi học sai, khoảng cách mắt – sách không đạt chuẩn, hoặc thời gian nhìn màn hình quá nhiều.

Đây cũng chính là lý do Mochifami ra đời – để giúp ba mẹ giải quyết tận gốc những vấn đề về tư thế và thị lực học đường của con, thay vì chỉ đối phó với triệu chứng.

Nhà thuốc uy tín – Ba mẹ nhận biết thế nào?

Trong bối cảnh quy định mới được thực thi, ba mẹ cũng nên biết cách chọn nhà thuốc đáng tin cậy để mua thuốc an toàn cho cả gia đình:

• Nhà thuốc có dược sĩ đại học trực tiếp tư vấn và bán hàng.
• Yêu cầu xuất trình đơn thuốc hợp lệ khi mua các loại thuốc kê đơn – đây là dấu hiệu của nhà thuốc làm đúng quy định.
• Có thể tra cứu danh sách nhà thuốc đạt chuẩn GPP (Thực hành tốt nhà thuốc) trên cổng thông tin của Sở Y tế địa phương.
• Không khuyến khích mua thuốc kê đơn qua các kênh online không chính thống.

Tóm lại: Một quy định nhỏ, tác động lớn đến sức khỏe con trẻ

Quy định xử phạt 20 triệu đồng với hành vi bán thuốc kê đơn không đúng quy định tuy nghe có vẻ là chuyện của nhà thuốc, nhưng thực ra tác động trực tiếp đến thói quen chăm sóc sức khỏe của từng gia đình. Đây là cơ hội để ba mẹ xem lại cách mình xử lý khi con bệnh, từng bước xây dựng thói quen chăm sóc sức khỏe khoa học và bền vững hơn.

Tại Mochifami, chúng tôi luôn tin rằng phòng bệnh hơn chữa bệnh – và sự phòng ngừa tốt nhất bắt đầu từ những thói quen đúng trong sinh hoạt hằng ngày của con: ngồi học đúng tư thế, bảo vệ đôi mắt, vận động đủ và ngủ đúng giờ.

FAQ – Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Thuốc kê đơn là những loại thuốc nào? Ba mẹ nhận biết thế nào?

Đáp: Thuốc kê đơn là các loại thuốc mà theo quy định của Bộ Y tế, chỉ được bán khi có đơn từ bác sĩ hoặc người có chuyên môn được phép kê đơn. Thông thường bao gồm kháng sinh, thuốc corticosteroid, thuốc tim mạch, thuốc tâm thần kinh… Trên bao bì thường có ghi chú hoặc dược sĩ tại nhà thuốc sẽ thông báo khi ba mẹ hỏi mua.

Hỏi: Nếu con đang dùng dở đơn thuốc cũ thì có cần ra nhà thuốc với đơn không?

Đáp: Có. Kể cả khi ba mẹ còn nhớ tên thuốc hoặc có đơn cũ, nhà thuốc vẫn cần kiểm tra đơn thuốc có còn hiệu lực không (thường đơn thuốc có giá trị trong 5 ngày với thuốc thường và có thể khác với thuốc đặc biệt). Tốt nhất là hỏi lại bác sĩ hoặc liên hệ phòng khám trước khi mua thêm.

Hỏi: Quy định này có áp dụng với nhà thuốc online không?

Đáp: Có. Các nền tảng bán thuốc trực tuyến được cấp phép cũng phải tuân thủ quy định về kê đơn. Ba mẹ nên cẩn thận với những trang bán thuốc online không yêu cầu đơn vì đây là dấu hiệu hoạt động không đúng pháp luật và tiềm ẩn nhiều rủi ro về chất lượng thuốc.

Nguồn: VnExpress Sức Khỏe