Quy định mới 2025: Bán thuốc kê đơn cần đơn bác sĩ

TL;DR: Kể từ ngày 15/5/2025, quy định mới yêu cầu tất cả nhà thuốc phải có đơn bác sĩ hợp lệ mới được phép bán thuốc kê đơn, vi phạm có thể bị phạt lên tới 20 triệu đồng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thói quen mua thuốc của nhiều gia đình Việt. Ba mẹ nên nắm rõ để chủ động bảo vệ sức khỏe cho cả nhà, đặc biệt là các con nhỏ.

Quy định mới về bán thuốc kê đơn có hiệu lực từ 15/5/2025

Bộ Y tế vừa ban hành quy định siết chặt việc kinh doanh thuốc kê đơn tại các nhà thuốc trên toàn quốc. Theo đó, bắt đầu từ ngày 15/5/2025, bất kỳ cơ sở bán lẻ thuốc nào cung cấp thuốc kê đơn mà không có phiếu chỉ định từ bác sĩ có thẩm quyền đều có thể đối mặt với mức phạt tiền lên tới 20 triệu đồng cho mỗi lần vi phạm.

Đây là bước tiến quan trọng trong lộ trình nâng cao chất lượng dược phẩm và bảo vệ người tiêu dùng, đặc biệt là trẻ em – đối tượng dễ bị tổn thương nhất khi dùng thuốc không đúng cách hoặc không đúng liều lượng.

Vì sao ba mẹ cần đặc biệt chú ý đến quy định này?

Nhiều bậc phụ huynh có thói quen ra nhà thuốc mua thuốc kháng sinh, thuốc hạ sốt liều cao, hoặc thuốc điều trị dị ứng cho con mà không qua thăm khám. Thói quen này tuy tiện lợi nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng:

• Dùng thuốc sai liều lượng theo cân nặng và độ tuổi của trẻ có thể gây ngộ độc hoặc tác dụng phụ nguy hiểm.
• Lạm dụng kháng sinh khiến trẻ kháng thuốc sớm, về lâu dài làm giảm hiệu quả điều trị các bệnh nghiêm trọng hơn.
• Một số thuốc kê đơn có chống chỉ định với trẻ dưới một độ tuổi nhất định mà chỉ bác sĩ mới biết rõ.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), kháng kháng sinh hiện là một trong 10 mối đe dọa sức khỏe toàn cầu hàng đầu, và việc tự ý dùng kháng sinh mà không có chỉ định y tế là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

Những loại thuốc nào thuộc nhóm kê đơn ba mẹ hay mua cho con?

Để không bị bất ngờ khi đến nhà thuốc, ba mẹ nên biết một số nhóm thuốc phổ biến thường được kê đơn bao gồm:

1. Thuốc kháng sinh: Amoxicillin, Azithromycin, Cefuroxime… thường dùng khi trẻ bị viêm họng do vi khuẩn, viêm tai giữa, viêm phổi.
2. Thuốc corticosteroid: Prednisolone, Dexamethasone… dùng trong điều trị dị ứng nặng, hen suyễn.
3. Thuốc hạ sốt liều cao hoặc dạng đặc biệt: Một số dạng bào chế chỉ dành cho trẻ nhỏ cần chỉ định cụ thể.
4. Thuốc điều trị tâm lý – thần kinh: Nhóm này đặc biệt cần giám sát chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa.

Nếu ba mẹ không chắc loại thuốc đang cần có thuộc nhóm kê đơn hay không, cách đơn giản nhất là hỏi thẳng dược sĩ tại quầy – họ có trách nhiệm tư vấn rõ ràng theo đúng quy định mới.

Ba mẹ nên làm gì để thích nghi với thay đổi này?

Thay vì lo lắng về sự bất tiện, đây là cơ hội để gia đình xây dựng thói quen chăm sóc sức khỏe khoa học hơn. Một số gợi ý thiết thực:

• Lưu số bác sĩ gia đình hoặc phòng khám quen: Khi trẻ có triệu chứng bất thường, một cuộc gọi nhanh hoặc tư vấn online có thể giúp ba mẹ có đơn thuốc đúng chuẩn mà không cần chờ đợi lâu.
• Tận dụng dịch vụ khám từ xa (telemedicine): Nhiều bệnh viện và phòng khám hiện nay đã triển khai khám bệnh và kê đơn điện tử, giúp tiết kiệm thời gian đáng kể.
• Không tự mua thuốc theo kinh nghiệm: Dù trẻ từng dùng một loại thuốc và hiệu quả, mỗi đợt bệnh có thể khác nhau – chỉ bác sĩ mới đánh giá đúng tình trạng hiện tại.
• Chuẩn bị tủ thuốc gia đình cơ bản: Giữ sẵn các loại thuốc không kê đơn như hạ sốt thông thường (paracetamol liều phù hợp), thuốc bù điện giải, băng gạc… để xử lý các tình huống nhỏ mà không cần ra nhà thuốc gấp.

Nhìn rộng hơn: Sức khỏe toàn diện của trẻ không chỉ là thuốc

Quy định mới này nhắc nhở ba mẹ một điều quan trọng: phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Bên cạnh việc thận trọng với thuốc, việc chú ý đến môi trường học tập và sinh hoạt hàng ngày của con cũng đóng vai trò không nhỏ trong việc duy trì sức khỏe lâu dài.

Ví dụ, tư thế ngồi học sai – cúi đầu quá gần sách vở, gù lưng kéo dài – không chỉ ảnh hưởng đến cột sống mà còn tác động đến hô hấp, tuần hoàn và thậm chí là thị lực của trẻ. Theo nghiên cứu của Hiệp hội Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO), trẻ em dành nhiều thời gian nhìn gần mà không có tư thế đúng có nguy cơ cận thị cao hơn đáng kể so với trẻ được hướng dẫn tư thế ngồi học phù hợp.

Chăm sóc sức khỏe trẻ em là một hành trình toàn diện – từ việc dùng thuốc đúng cách khi ốm, đến việc tạo môi trường học tập lành mạnh mỗi ngày.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Hỏi: Nếu con đang dùng thuốc kê đơn dở dang thì ba mẹ có thể mua tiếp mà không cần đơn mới không?

Đáp: Về nguyên tắc, vẫn cần có đơn thuốc hợp lệ. Tuy nhiên, nếu đơn thuốc cũ còn trong thời hạn và ghi rõ liều trình, một số nhà thuốc có thể chấp nhận. Ba mẹ nên liên hệ lại bác sĩ để xin đơn xác nhận tiếp theo, hoặc nhờ dược sĩ tư vấn phương án phù hợp nhất.

Hỏi: Khám online có được kê đơn hợp lệ để mua thuốc kê đơn không?

Đáp: Có. Đơn thuốc điện tử từ các cơ sở y tế được cấp phép hoàn toàn có giá trị pháp lý theo quy định hiện hành. Ba mẹ chỉ cần đảm bảo sử dụng dịch vụ của các bệnh viện, phòng khám hoặc ứng dụng y tế đã được Bộ Y tế cấp phép.

Hỏi: Nếu nhà thuốc vẫn bán thuốc kê đơn cho mình mà không hỏi đơn, ba mẹ có bị phạt không?

Đáp: Theo quy định, trách nhiệm pháp lý chính thuộc về cơ sở bán lẻ thuốc. Người mua không bị xử phạt hành chính trong trường hợp này. Tuy nhiên, ba mẹ vẫn nên từ chối mua và yêu cầu đến bác sĩ khám đúng chuẩn để bảo vệ sức khỏe cho con một cách tốt nhất.

Nguồn: VnExpress Sức Khỏe